Mała wielka firma » spółki

Samemu czy w spółce cywilnej?

Marek Jankowski — Mon, 27 Jul 2009 06:55:24 +0000

Wybór formy działalności to jedna z pierwszych poważnych decyzji, jaką podejmujemy otwierając firmę. Możliwości jest wiele. Tu skupimy się tylko na dwóch najprostszych: indywidualnej działalności gospodarczej i spółce cywilnej.

Piszę „najprostszych”, jednak dla osoby bez żadnego doświadczenia w biznesie może to być poważny dylemat. Choć o spółkach cywilnych można znaleźć sporo informacji, dla niezorientowanych mogą one być niezrozumiałe. Wystarczy zerknąć do Wikipedii, żeby odechciało nam się nie tylko spółki cywilnej, ale i biznesu w ogóle.

Indywidualna działalność gospodarcza polega na tym, że sam (jednoosobowo) zgłaszasz do swojego urzędu gminy chęć prowadzenia firmy. Nie znaczy to wcale, że nikomu poza tobą nie wolno w niej pracować. Nic z tych rzeczy. Możesz swobodnie podpisywać umowy zlecenia, o dzieło czy o pracę. Możesz mieć 200 pracowników i milionowe obroty. Sam znam dużego producenta i eksportera wózków dziecięcych, który działa właśnie jako jednoosobowa działalność gospodarcza.

W takiej sytuacji twoja firma ma ten sam NIP, co ty. Dla urzędu skarbowego jesteście tym samym płatnikiem. Ty sam odpowiadasz za wszystkie zobowiązania firmy i jeżeli narobisz długów, komornik ma pełne prawo zabrać ci prywatny majątek. Nie musisz z nikim dzielić się zyskami i nikomu – poza fiskusem – ujawniać ich wysokości.

Spółki cywilnej, dla odmiany, nie możesz założyć jako jedna osoba. Musisz znaleźć wspólnika (jednego lub więcej) i każdy z was musi być zarejestrowany jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Dopiero wtedy możecie zarejestrować się razem jako spółka cywilna.

Każdy ze wspólników w swoim wpisie do ewidencji działalności gospodarczej musi mieć wymienione te pozycje PKD, które realizuje spółka. Oto przykład. Jesteś fotografem (PKD 74.20.Z) i prowadzisz firmę pod własnym nazwiskiem. Znajomy ma agencję reklamową (PKD 73.11.Z) pod nazwą Reklampol. Zamierzacie wspólnie, jako spółka cywilna Portalux, zarabiać prowadząc portal internetowy (PKD 63.12.Z). W takiej sytuacji każdy z was musi dokonać zmian w swoich wpisach w ewidencji działalności gospodarczej. Po pierwsze, musicie dopisać Portalex jako kolejną nazwę prowadzenia swojej działalności. Po drugie, w zakresie swojej działalności umieścić dodatkowo PKD 63.12.Z. Każdego ze wspólników urząd gminy skasuje za to po 50 zł kasował za to kiedyś po 50 zł, ale – jak donosi Tomek w komentarzu poniżej – odstąpiono od tej zbójeckiej praktyki.

Spółka ma swój własny NIP, więc najważniejsza różnica w kosztach jest taka, że biuro rachunkowe będzie co miesiąc wystawiać faktury nie za rozliczanie dwóch indywidualnych działalności, tylko trzech. Może się też okazać, że będziecie potrzebowali kupić osobny program do wystawiania faktur, bo większość z nich umożliwia zarejestrowanie tylko jednego podmiotu jako sprzedawcy.

Osobny NIP nie zmniejsza w żaden sposób waszej finansowej odpowiedzialności za firmę. Teoretycznie w spółce cywilnej rozkłada się ona proporcjonalnie do udziałów (w spółce dwuosobowej zwykle jest to 50/50). Każdy z was ma prawo do połowy zysków i – z założenia – odpowiada za połowę strat. Ale to nieprawda. Wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają za zobowiązania solidarnie. To znaczy, że jeżeli pewnego dnia twojemu wspólnikowi znudzi się biznes i wyjedzie do Nowej Zelandii wypasać owce, dłużnicy będą mieli prawo ściągnąć od ciebie wszystkie należne pieniądze. A ty oczywiście będziesz mógł domagać się ich od wspólnika, korzystając z pomocy nowozelandzkich organów ścigania.

Nie tylko dlatego przed założeniem spółki – niekoniecznie cywilnej – radzę się dobrze zastanowić.

Zobacz też:

Czas nieokreślony

Marek Jankowski — Wed, 14 Jan 2009 20:19:03 +0000

PiS zawiesił bojkot TVN–u. Kiedy ogłaszali go pół roku temu, wszyscy się z nich śmiali. Bo to mniej więcej tak, jakby narciarz zbojkotował wyciąg.

Od początku było jasne, że PiS pęknie. Że im dłużej to potrwa, tym trudniej będzie przyznać, że bojkot był błędem. Albo że TVN stał się lepszy, od kiedy PiS–u nie ma na antenie ;)

Morał z tej historii dla Twojej firmy: jeżeli prawo Cię do tego nie zmusi, nie podpisuj umów na czas nieokreślony. „Czas nieokreślony” to sztuczne, absurdalne pojęcie. Wbrew ludzkiej naturze.

Umowy na czas nieokreślony podpisuje się z lenistwa. Żeby mieć temat z głowy i nigdy do niego nie wracać. Niestety, kiedy okazuje się, że trzeba wrócić, czas nieokreślony okazuje się być łańcuchem krępującym nam ręce.

Jeżeli z jakiegokolwiek powodu chcemy rozwiązać tego typu umowę, narażamy się na pretensje drugiej strony. Nawet, jeżeli ustaliliśmy wcześniej termin wypowiedzenia i się go trzymamy, nasz partner czuje się jak zdradzany małżonek. To irracjonalne, ale ludzie kierują się znacznie częściej emocjami niż chłodną logiką.

Umowa na czas określony jest zdecydowanie lepsza. Za każdym razem, gdy jej termin dobiega końca, mamy okazję do oceny sytuacji z bieżącej perspektywy. Pomaga to wyjść z układu, który nie jest dla nas optymalny, zamiast tkwić w nim z przyzwyczajenia.

Kiedy okres umowy dobiega końca i nie chcemy jej kontynuować, nie musimy podejmować żadnych negatywnych kroków, wręczać wypowiedzeń itp. Żadna ze stron nie może być takim stanem rzeczy zaskoczona, bo przecież obie umówiły się na taki a nie inny czas trwania współpracy.

Korzystamy też, jeżeli chcemy przedłużyć umowę. Po pierwsze, podejmując kolejny raz decyzję o współpracy, doceniamy naszego kontrahenta – mogliśmy przecież pojść gdzie indziej. Po drugie, następną umowę podpisujemy bogatsi o dotychczasowe doświadczenia, dzięki czemu można ją stosownie zmodyfikować.

Co by było, gdyby PiS z góry ogłosił bojkot TVN–u na pół roku?

Byłoby go znacznie łatwiej uzasadnić jako sygnał ostrzegawczy, który ma zwrócić uwagę opinii publicznej na nierzetelność dziennikarzy (zwróćmy uwagę, że sygnał ma zawsze określony początek i koniec).
Cała akcja nie miałaby znamion „obrażania się” często zarzucanego braciom Kaczyńskim, tylko przemyślanego, konsekwentnego działania.
Gdyby dziś politycy powiedzieli „Zgodnie z tym co zapowiadaliśmy pół roku temu, dziś kończymy bojkot” wyszliby na ludzi wiarygodnych i poukładanych, a nie zbitych z tropu i zagubionych po tym, jak znienacka stracili kontrolę nad telewizję publiczną.

Zobacz też:

Dwugłowy potwór, czyli 10 argumentów przeciwko zakładaniu spółek

Marek Jankowski — Mon, 20 Oct 2008 18:31:03 +0000

Mimo znanego wszystkim powiedzenia „Mówiły jaskółki, że niedobre są spółki”, wśród nowo powstających firm spółek nie brakuje. Bo razem raźniej, bo dwie osoby mają więcej doświadczeń i kompetencji niż jedna, bo razem wpadły na pomysł… Nie zamierzam nikogo zniechęcać do spółek, bo mają niezaprzeczalne zalety. Ale jeżeli już zaczynacie działać razem, koniecznie podzielcie między siebie obowiązki i obszary kompetencji.

– Jak to? – zapytają początkujący spółkowicze. – Czy nie chodzi właśnie o to, żeby wszelkie decyzje podejmować wspólnie?

Odpowiadam: nie znam żadnej działającej sprawnie i przynoszącej zyski spółki, która działa w ten sposób. Dla uproszczenia podam powody dla spółki dwuosobowej, ale oczywiście im więcej wspólników, tym sytuacja wygląda bardziej dramatycznie…

Podejmowanie decyzji trwa znacznie dłużej, bo najpierw każdą sprawę trzeba przedyskutować.
Decyzje trzeba odkładać w czasie, bo nie w każdej chwili wspólna dyskusja jest możliwa. Z czasem sprawy do załatwienia piętrzą się coraz bardziej.
W przypadku choroby, delegacji albo innej nieobecności jednego ze wspólników firma jest praktycznie sparaliżowana.
Kiedy wspólnicy mają problem z ustaleniem wspólnego stanowiska, problem pozostaje nierozwiązany.
Każdy sukces ma dwóch ojców, a za porażki wspólnicy obwiniają się nawzajem.
Wspólnicy mogą podejmować mniej trafne decyzje, bo każdy liczy na to, że ten drugi na pewno dobrze przemyślał sprawę i nie dopuściłby do popełnienia błędu.
Wspólnicy wykorzystują tylko połowę swoich potencjałów, gdy robią w dwie osoby coś, do czego wystarczyłaby jedna.
Gdy dwóch szefów wydaje pracownikowi różne polecenia, ten nie wie które ma wykonać i najczęściej nie wykonuje żadnego. A w końcu zmienia pracę, bo ma dość narażania się jednemu lub drugiemu zwierzchnikowi.
Każdy z pracowników może wybrać sobie ulubionego szefa, do którego przychodzi z problemami – a to szefowie powinni decydować, który z nich czym się zajmuje.
Pracownicy mogą ignorować niektóre polecenia jednego szefa, wiedząc z doświadczenia, że drugi i tak nie będzie wymagał ich realizacji.

Mimo to spółka może działać sprawnie i odnosić sukcesy. O ile jej tworzenie zaczniecie od wyraźnego podzielenia ról i określenia wzajemnych kompetencji. Tylko błagam, zróbcie to lepiej niż autorzy naszej konstytucji pisząc o kompetencjach prezydenta i premiera…